Bu yazı StudiFocus ekibi tarafından hazırlanmıştır. StudiFocus bir çalışma sayacı ve takip aracıdır; bu metin tarafsız bir öğrenci önerisi değildir.

Deneme sınavından sonra çoğu öğrenci önce toplam nete bakar, sonra da ‘daha çok çalışacağım’ diye düşünüp bir sonraki denemeye geçer. Bu yaklaşım aynı hatayı tekrar yapmanın en kolay yoludur. Aşağıdaki rutin, bir denemeyi yalnızca puan değil, plan verisine dönüştürmek için tasarlandı.

1. Önce net değil dağılım

İki öğrenci aynı neti yapabilir ama biri çok yanlış, diğeri çok boş bırakmış olabilir. Her denemede doğru, yanlış ve boş sayısını ayrı ayrı yaz. Dersler bazında da aynı şekilde tut. Net hesabını sınavın yanlış kuralına göre yap. Birçok deneme formatında Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4) kullanılır; KPSS’de ise dört yanlış bir doğruyu götürür. Kendi denemenin kuralını kitapçığındaki açıklamadan kontrol et.

2. Her yanlışa bir neden kodu ver

Her yanlış soru için tek bir neden seç:

• Bilgi eksiği: Konuyu hiç bilmiyorum ya da unuttum.
• Kavram yanılgısı: Konuyu yanlış öğrendim. Bu en riskli türdür, çünkü bildiğini sanırsın.
• Okuma hatası: Soruyu yanlış okudum, istenen şeyi kaçırdım.
• İşlem hatası: Bildiğim yöntemde dikkatsiz hesap yaptım.
• Süre: Bu soruya fazla zaman harcadım ya da sona kadar yetiştiremedim.

Boş sorular için de ayrı bir soru sor: bilmediğim için mi bıraktım, yoksa süre bittiği için mi?

3. Konu adı yerine kazanım seviyesine in

‘Matematikten sekiz yanlış’ bir teşhis değildir. ‘Üslü sayılarda üç, olasılıkta iki, çarpanlara ayırmada bir yanlış’ ise çalışılacak şeyi gösterir. Bu seviyeye inmeden hangi konunun önce geleceğini bilemezsin.

4. Tekrar eden hataya bak

Tek bir deneme gürültülü olabilir. Asıl sinyal birkaç denemede tekrar eden hatalardır. Pratik bir kural:

• Bir denemede aynı kazanımdan iki veya daha fazla yanlış varsa, o kazanımı önümüzdeki hafta öncelikli listeye al.
• Üç denemede aynı kazanım hâlâ yanlışsa, sorun çalışmamak değil muhtemelen yanlış çalışmaktır. Kaynağı, anlatımı ya da çalışma biçimini değiştir.

5. Hata defterini kısa tut

Her soruyu baştan yazmak genellikle sürdürülemez. Her yanlış için dört bilgi yeter: ders ve konu, neden kodu, doğru çözümün kritik adımı ve yapılacak tekrar. Örneğin ‘Paragraf, son iki soruda zaman kaybı, ilk cümleyi tekrar okumadım’ gibi tek satırlık bir not, altı hafta sonra neden yanlış yaptığını hatırlatır.

6. Haftalık plana çevir

Analizden en fazla iki örüntü seç ve bunları somut görevlere çevir. ‘Matematiğe daha çok çalışacağım’ yerine ‘Bu hafta olasılıktan iki kısa set çözeceğim ve her yanlışı nedeniyle defterime yazacağım’ gibi bir cümle kullan. Sınavdan önceki son haftada yeni soru çözmekten çok, defterini okumak daha verimli olabilir.

Pratik bir takvim

Deneme bittikten sonra 20-30 dakikalık kısa bir oturum yeterli olabilir. Sonucu hemen analiz etmek, sorular hâlâ taze hafızadayken daha anlamlıdır. Analiz oturumunu bir sayaçla sınırlamak, dağılmadan bitirmene yardımcı olabilir.

Sınırlar

Bu yöntemler çoğunlukla eğitim kurumlarının ve öğretmenlerin rehberlerinden derlendi; bilimsel bir çalışmayla doğrulanmış sonuçlar değildir. Ayrıca her öğrencinin ihtiyacı farklıdır. Rehber öğretmeninden ya da bir öğretmenden geri bildirim almak, bu rutini daha sağlıklı hale getirebilir.

Başlamak için bir sonraki denemeden sonra yalnızca üç soruyu yanıtla: Doğru-yanlış-boş dağılımım nasıl? Hangi kazanım tekrar ediyor? Süre mi, bilgi mi sorun?